Nederlandse Molendatabase
Rotterdam-Kralingen, Zuid-Holland
Database nr. 1021
Inventaris nr. ZH114
Ten-Bruggencatenr. 10673
Naam De Ster
Bouwjaar 1969
Type Stellingmolen
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Snuifmolen
Ligging Plaszoom 324
3062 CL Rotterdam
Rijksdriehoek X: 95447 Y: 438484
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Rotterdam
Kadaster Gemeente Kralingen, sectie C, nr. 3095
Monumentennummer 32920
Landsch. waarde Groot maar wordt verminderd door beplantingen
Eigenaar Gemeente Rotterdam
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen
2013: 146.000
Bestemming Het malen van snuif en specerijen, thans op vrijwillige basis
Molenaar J. Bes / G. van Harrewijnen
Telefoon 010-4526287 / 010-5216759
Bezoekmogelijkheid Tweede zaterdag v.d. maand 10.00 - 16.00 uur en als de molen draait, meestal op woensdag of donderdag en op afspraak

© Foto: Ton Koorevaar (14-5-2009).
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met riet, op vierkante stenen onderbouw van 6 m. hoog met daarop een rietgedekt onderachtkant van 4,50 m. hoog
Kap Gedekt met riet
Vlucht 22,00 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen kreeg bij de bouw in 1969 geen wiekverbetering.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0299binnen20132013aanw.22.00 m.
klik voor meer info Vaags0300buiten20132013aanw.22.15 m.
klik voor meer info Bremer0137buiten19681968201322.00 m.
klik voor meer info Bremer0138binnen19681968201322.00 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje107318761968aanw.04.65 m.
Kruiwerk 40 houten rollen; kruihaspel
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok
Inrichting Twee koppel specerijmaalstenen; vijf kuipen met in totaal 20 stampers; één koppel kantstenen; buil; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 62 kammen
Bovenschijfloop 32 kammen, steek 11,5 cm.
Spoorwiel 114 kammen
Steenschijflopen 33 staven, steek 7,1 cm.
Overbrenging specerijwerk 1 : 6.69
Spilschijfloop 29 staven
Wentelwiel 62 kammen, steek 11,6 cm.
Overbrenging wentelas 1 : 0,91
Steenschijfloop 29 kammen
Steenwiel 66 kammen, steek 14,1 cm.
Overbrengingsverhouding kantstenen 2,51 : 1
Hoogte van de stelling: 10,40 m.
Molenmaker Fa. Wed. H. Dirkse, Mijnsheerenland (1969)
Versiering
Sierlijke baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften '1866', '1968' en daaronder 'De Ster'
Verwijzingen
Eigen website De Ster
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger De Ster (2e), Kralingen-Crooswijk (v/h Rotterdam-Kralingen)
Geschiedenis
De eerste molen op deze plaats is gebouwd in 1829 door Isaac Hioolen. Het was een windkorenmolen met de naam De Nieuwe Star. Op 16 augustus 1865 brandde deze af.
In de loop van 1866 werd op de fundering van de verbrande korenmolen een snuif- en specerijenmolen gebouwd op een nieuwe stenen voet en met gebruikmaking van onderdelen van de in dat jaar gesloopte snuif- en specerijenmolen De Stier, gelegen aan de Trekvliet te Rijswijk, die in 1842 nieuw was gebouwd.

De Ster brandde op 13 juli 1962 af en werd vervolgens in 1968/69 geheel nieuw herbouwd (alleen de bovenas is ouder en van elders afkomstig).

Met de brand kwam een einde aan meer dan tweehonderd jaar snuiftabak-fabricage in Rotterdam; ook de specerijenmaalderij verdween toen aan de Plaszoom.
In de tweede helft van de negentiende eeuw fabriceerden de gebroeders Hioolen aan de Kralingse Plas niet alleen snuiftabak, maar ook specerijen.
Uit de bedrijfsboekhouding, die nog gedeeltelijk bewaard is gebleven, blijkt, dat de Hioolens hun producten leverden, maar ook grondstoffen kochten bij bedrijven als Silvo en Van Nelle. Hoewel Silvo en de tabaksfabriek van Van Nelle niet meer in Rotterdam zijn gevestigd, zijn sinds kort de historische banden met deze bedrijven weer aangehaald. Dat heeft geresulteerd in een herleving van oude productiemethoden in de molens aan de Kralingse Plas. Nadat er enige tijd is geëxperimenteerd, kunnen er nu op de kantstenen van De Ster weer specerijen worden gemalen. In de toekomst zullen er behalve het malen van specerijen op de kantstenen ook andere methoden van specerijen malen te zien zijn.
De productie van snuiftabak moet nog wachten op het beschikbaar komen van wijnmoer, een bijproduct van wijnfabricage, maar na de komende wijnoogst kan ook het experimenteren daarmee worden gestart.
Mede dankzij de welwillende hulp van Silvo BV, dat de nodige kruiden ter beschikking stelde, en Imperial Tobacco Nederland BV, vroeger D.E.-Van Nelle, dat de benodigde tabak voor het snuiftabakexperiment ter beschikking stelde, kan De Ster weer specerijen malen en komt een bijna vergeten tak van de tabaksindustrie na 40 jaar weer terug in Rotterdam.
De productie van snuiftabak kan op twee manieren plaatsvinden en levert verschillende producten op: de rapesnuif en de stelensnuif.
Voor het maken van rapesnuif worden de tabaksbladeren eerst gesausd. De samenstelling van deze saus verschilde per soort snuif en werd door de fabrikant geheim gehouden. Veel gebruikte ingrediënten waren bijv. keukenzout, potas, rozenwater, dropwater en jeneverbessensap. Na gesausd te zijn worden de tabaksbladeren in linnen doeken gewikkeld en omwonden met een strak aangetrokken touw. Dit proces wordt na een week of twee herhaald. Daarna worden het touw en de doeken verwijderd.
De karot, zoals de bundel tabaksbladeren nu wordt genoemd, wordt opnieuw opgebonden, maar nu met dun bindgaren. De karotten gaan vervolgens in opslag om te fermenteren. Dit proces kan enkele jaren duren. Na te zijn gefermenteerd worden de karotten fijn geraspt of gehakt. Dat fijnhakken gebeurt in de molen.
Bij het bereiden van stelensnuif wordt het karottentrekken en het fermenteren overgeslagen en worden de tabaksstelen en soms ook wel de hele tabaksbladeren gesausd tijdens het fijnhakken.

In de nazomer van 2013 werden beide gelaste roeden vervangen door nieuwe exemplaren.
Overige foto's

© Foto's: Ton Koorevaar (14-5-2009).

© Foto's: Anja Hoogduin (10-4-2011).

© Links: De kollergang. Foto: Rob Pols (9-4-2005).
Rechts: Het wentelwiel en wentelas met spaken. Foto: Rob Pols (9-4-2005).

© Foto's: Rob Simons (29-5-2012).

© De in 1962 verbrande voorganger in een veel betere biotoop omstreeks 1915.
Foto n.n. (coll. Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 1 januari 1970

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Ster, Rotterdam-Kralingen home vorige pagina