Nederlandse Molendatabase
Koudekerk a/d Rijn, Zuid-Holland
Database nr. 1019
Inventaris nr. ZH052
Ten-Bruggencatenr. 00061
Naam Hondsdijkse Molen
Bouwjaar 1693 (1644)
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante binnenkruier
Ligging Dorpsstraat 65
2396 HD Koudekerk aan den Rijn
Rijksdriehoek X: 100160 Y: 461680
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Alphen aan den Rijn
Kadaster Gemeente Koudekerk aan den Rijn, sectie A, nr. 1383
Monumentennummer 23799
Landsch. waarde Bijzonder groot; van alle zijden zeer goed in de wind en het zicht gelegen
Eigenaar Rijnlandse Molenstichting sinds 1966, daarvoor de Hondsdijkse polder
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de Hondsdijkse polder tezamen met een motorgemaal
Molenaar G. van Meeteren
Telefoon 071-3413637
Bezoekmogelijkheid Op afspraak

© Foto: Ton Koorevaar (10-9-2009).
Constructie
Romp Eiken achtkant, gedekt met riet, op veldmuren van 0,45 m.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 25,10 / 25,20 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0254binnen20102010aanw.25.10 m.
klik voor meer info Straathof0255buiten20102010aanw.25.20 m.
klik voor meer info Derckx0351buiten19791980201025.20 m.
klik voor meer info Derckx0352binnen19791980201025.10 m.
klik voor meer info Pot0895buiten18751914197725.20 m.
klik voor meer info Pot0894binnen18751914197725.20 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje10..1876/771876caanw.06.80 m.
Kruiwerk 48 houten rollen; binnenkruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Inrichting IJzeren scheprad in de molen, Ø 5,50 m.; breedte 0,41 m. Fabr. wateras L.I. Enthoven & Co. nr. 682
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 60 kammen
Bovenschijfloop 35 staven, steek 15,0 cm.
Onderschijfloop 25 staven
Onderwiel 78 kammen, steek 16,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1,82 : 1
Molenmaker Tijs Groenland, Koudekerk (1693)
Versiering
Aardige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met het opschrift '16 44' in geel op blauwe fond.
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Hondsdijkse polder, Koudekerk aan den Rijn
Afkomstig uit Stadsvuilwatermolen aan de Slaaghsloot, Nr. 4, Leiden
Geschiedenis
De molen werd oorspronkelijk in 1644 gebouwd als binnenkruier "staende omtrent de stad Leyden aen de Slagsloot buyten de Marenpoort" en is in 1693 verkocht aan de Hondsdijkse polder (425 ha.), omdat de molen (waarschijnlijk in 1485 gebouwd) aldaar op 3 juni van dat jaar was afgebrand. Molenmaker Tijs Groenland nam de klus aan voor ƒ 1065,-, maar kreeg slechts ƒ 850,- uitbetaald, omdat hij de molen niet binnen de termijn kon opleveren.

Op 7 juni 1898 sloeg de bliksem bij deze molen in; er ontstond evenwel geen brand. Op 8 oktober 1904 gebeurde dit opnieuw en ook nu kwam molenaar Kraan met zijn gezin met de schrik vrij. Tot 1959 was de molen voor deze polder in bedrijf.

In 1966 werd de Rijnlandse Molenstichting eigenaar, waarna werd gestreefd naar restauratie. Door de vele tegenvallers tijdens dit proces (de molen bleek verzakt, was twee keer sterk onderloops en molenmaker Hans van Beek overleed geheel onverwacht en veel te jong) duurde het tot 1981, voordat de molen maalvaardig kon worden opgeleverd. Bij deze restauratie werd de molen teruggerestaureerd tot de binnenkruier, die hij tot vermoedelijk 1739 was.

In het najaar van 2009 is de molen stilgezet. De roeden vertoonden zowel roest- als scheurvorming en het was niet langer verantwoord om te draaien. Geruime tijd heeft de molen, overhek en zonder windborden, moeten wachten op betere tijden.
De nieuwe Straathof-roeden werden in september 2010 gestoken. Kort daarna was deze molen weer in staat om de Hondsdijkse polder te bemalen.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.
Uniek aan deze molen:
De enige binnenkruier van Zuid-Holland.

Van het boventafelement zijn enkele delen kruisend aangebracht, hetgeen een hoge uitzondering is.
Trivia:
Eind 1972 werd het ondertafelement van deze molen grotendeels vervangen en waren drie van de acht stijlen provisorisch ondersteund. Toen de zware storm van 12/13 november 1972 zich aandiende, maakten de bewoners zich ongerust: overdag woonden zij in het zomerhuis, maar 's avond sliepen zij in de molen.
Molenmaker Hans van Beek vertrouwde hun toe: "Deze molen blijft op vijf poten ook wel staan". Hij kreeg gelijk.
Literatuurverwijzingen:
Andries Veloo, 'Ger van Meeteren en de Hondsdijkse molen', in: Molenwereld 116 (2008) 241 - 244
Overige foto's

© Foto's: Ton Koorevaar (10-9-2009).

© Foto: Piet Glasbergen (30-5-2014).

© De biotoop is buitengewoon schitterend.
Foto: Piet Glasbergen (30-5-2014).

© De molen toen nog als buitenkruier.
Foto: Huib de Graaf (1965), ingezonden door Martien de Graaf, die daar 25 jaar molenaar was.

© De scheefgezakte molen nog als buitenkruier, in afwachting van de broodnodige restauratie.
Foto n.n., datum onbekend (ingezonden door Martin E. van Doornik).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 18 september 2014 | Foto
Toelichting: Roeden

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Hondsdijkse Molen, Koudekerk a/d Rijn home vorige pagina