Nederlandse Molendatabase
Koudekerk a/d Rijn, Zuid-Holland
1019
Hondsdijkse Molen
1693 (1644)
Grondzeiler
Achtkante binnenkruier
Poldermolen
Dorpsstraat 65
2396 HD Koudekerk aan den Rijn
X: 100160 Y: 461680
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Alphen aan den Rijn
Gemeente Koudekerk aan den Rijn, sectie A, nr. 1383
Rijnlandse Molenstichting
Sinds 1966 is deze molen van de Rijnlandse Molenstichting. Daarvoor was de Hondsdijkse Polder vanaf 1693 eigenaar.
Maalvaardig
Bemalen van de Hondsdijkse polder tezamen met een motorgemaal
G. van Meeteren
071-3413637
Op afspraak
Bijzonder groot; van alle zijden zeer goed in de wind en het zicht gelegen
ZH052
00061
23799
Constructie
Eiken achtkant, gedekt met riet, op veldmuren van 0,45 m.
Gedekt met riet
25,10 / 25,20 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0254binnen20102010aanw.25.10 m.
klik voor meer info Straathof0255buiten20102010aanw.25.20 m.
klik voor meer info Derckx0351buiten19791980201025.20 m.
klik voor meer info Derckx0352binnen19791980201025.10 m.
klik voor meer info Pot0895buiten18751914197725.20 m.
klik voor meer info Pot0894binnen18751914197725.20 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje10..1876/771876caanw.06.80 m.
48 houten rollen; binnenkruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
IJzeren scheprad in de molen, Ø 5,50 m.; breedte 0,41 m. Fabr. wateras L.I. Enthoven & Co. nr. 682. Woning in de molen.
Bovenwiel 60 kammen
Bovenschijfloop 35 staven, steek 15,0 cm.
Onderschijfloop 25 staven
Onderwiel 78 kammen, steek 16,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1,82 : 1
Tijs Groenland, Koudekerk (1693)
Aardige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met het opschrift '16 44' in geel op blauwe fond.
Verwijzingen
Geschiedenis
De molen werd oorspronkelijk in 1644 gebouwd als binnenkruier "staende omtrent de stad Leyden aen de Slagsloot buyten de Marenpoort" en is in 1693 verkocht aan de Hondsdijkse polder (425 ha.), omdat de molen (waarschijnlijk in 1485 gebouwd) aldaar op 3 juni van dat jaar was afgebrand. Molenmaker Tijs Groenland nam de klus aan voor ƒ 1065,-, maar kreeg slechts ƒ 850,- uitbetaald, omdat hij de molen niet binnen de termijn kon opleveren.

Op 7 juni 1898 sloeg de bliksem bij deze molen in; er ontstond evenwel geen brand. Op 8 oktober 1904 gebeurde dit opnieuw en wederom kwam molenaar Kraan met zijn gezin met de schrik vrij. Tot 1959 was de molen voor deze polder in bedrijf.

In 1966 werd de Rijnlandse Molenstichting eigenaar, waarna werd gestreefd naar restauratie. Het zat de stichting echter niet mee: tegenvallers (de molen bleek verzakt, twee keer sterk onderloops en molenmaker Hans van Beek overleed geheel onverwacht en veel te jong) maakten dat het tot 1981 duurde voordat de molen maalvaardig was. Bij deze restauratie werd de molen teruggerestaureerd tot de binnenkruier, die hij tot vermoedelijk 1739 was.

In het najaar van 2009 werd de molen stilgezet: de roeden vertoonden zowel roest- als scheurvorming en het was niet langer verantwoord om te draaien. Geruime tijd heeft de molen, overhek en zonder windborden, moeten wachten op betere tijden.
De nieuwe Straathof-roeden werden in september 2010 gestoken. Kort daarna was deze molen weer in staat om de Hondsdijkse polder te bemalen.

In de nacht van 20 november 2014 brak in de molen brand uit, vermoedelijk in de schoorsteen. Mede door snel ingrijpen van de brandweer werd grote schade voorkomen.
Aanvullingen

Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.

De enige binnenkruier van Zuid-Holland.

Van het boventafelement zijn enkele delen kruisend aangebracht, hetgeen een hoge uitzondering is.

Eind 1972 werd het ondertafelement van deze molen grotendeels vervangen en waren drie van de acht stijlen provisorisch ondersteund. Toen de zware storm van 12/13 november 1972 zich aandiende, maakten de bewoners zich ongerust: overdag verbleven zij in het zomerhuis, maar 's avond sliepen zij in de molen. Molenmaker Hans van Beek vertrouwde hun toe: "Deze molen blijft op vijf poten ook wel staan". Hij kreeg gelijk.

Andries Veloo, 'Ger van Meeteren en de Hondsdijkse molen', in: Molenwereld 116 (2008) 241 - 244
Overige foto's
Hondsdijkse Molen, Koudekerk a/d Rijn, Foto
© Foto's: Ton Koorevaar (10-9-2009).
Hondsdijkse Molen, Koudekerk a/d Rijn, Foto: Willem Jans (14-5-2005).
Hondsdijkse Molen, Koudekerk a/d Rijn, De enige Zuid-Hollandse binnenkruier!  Foto: Willem Jans (14-5-2005).
Hondsdijkse Molen, Koudekerk a/d Rijn, Foto: Piet Glasbergen (30-5-2014).
© Foto: Piet Glasbergen (30-5-2014).
Hondsdijkse Molen, Koudekerk a/d Rijn, De biotoop is buitengewoon schitterend.  Foto: Piet Glasbergen (30-5-2014).
© De biotoop is buitengewoon schitterend.
Foto: Piet Glasbergen (30-5-2014).
Hondsdijkse Molen, Koudekerk a/d Rijn, De molen toen nog als buitenkruier.  Foto: Huib de Graaf (1965), ingezonden door Martien de Graaf, die daar 25 jaar molenaar was.
© De molen toen nog als buitenkruier.
Foto: Huib de Graaf (1965), ingezonden door Martien de Graaf, die daar 25 jaar molenaar was.
Hondsdijkse Molen, Koudekerk a/d Rijn, De scheefgezakte molen nog als buitenkruier, in afwachting van de broodnodige restauratie.  Foto n.n., datum onbekend (ingezonden door Martin E. van Doornik).
© De scheefgezakte molen nog als buitenkruier, in afwachting van de broodnodige restauratie.
Foto n.n., datum onbekend (ingezonden door Martin E. van Doornik).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 24 februari 2015 | Eigenaar Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Hondsdijkse Molen, Koudekerk a/d Rijn home vorige pagina