Nederlandse Molendatabase
Kinderdijk, Zuid-Holland
Database nr. 1011
Inventaris nr. ZH145
Ten-Bruggencatenr. 01501
Naam Overwaard Molen No.1
Bouwjaar 1740
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Boezemmolen
Ligging Overwaard 4
2961 AT Kinderdijk
Rijksdriehoek X: 103731 Y: 433118
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Molenwaard
Kadaster Gemeente Nieuw Lekkerland, sectie A, nr. 5154
Monumentennummer 30551
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar Stichting Werelderfgoed Kinderdijk
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de lage boezem van de Overwaard, thans op vrijwillige basis; woning
Molenaar Hans de Jong
Bezoekmogelijkheid Niet te bezichtigen

Foto: Bram van Broekhoven (4-2-2013).
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op gemetselde voet van ca. 2,00 m.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 28,70 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0418binnen19811982aanw.28.60 m.
klik voor meer info Derckx0417buiten19811982aanw.28.70 m.
klik voor meer info Pot2803binnen19411941?198228.50 m.
klik voor meer info Pot2393buiten19161916/1941198228.59 m.
klik voor meer info Pot??18681868189928.50 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje124318801941aanw.04.60 m.
Kruiwerk 47 ijzeren rollen; kruirad met hoge bank
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Inrichting IJzeren scheprad in de molen, Ø 6,70 m; breedte 0,55 m. Wateras waarschijnlijk Penn & Comp., Dordrecht; Sintelstuk F.J. Penn & Comp., Dordrecht (1853);
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 73 kammen
Bovenschijf 40 staven, steek 12,5 cm.
Onderschijf 27 staven
Onderwiel 91 kammen, steek 17,0 cm.
Overbrenging 1,84 : 1
Molenmaker Anthony van Lith, Spijk (1740)
Versiering
Eenvoudige baard, wit geverfd, donkergroen afgebiesd, met het opschrift:
'ANNO 1740' en onderaan in het midden het wapen van het waterschap
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
Het bestuur van het waterschap de Overwaard besloot in 1739 een bergboezem te maken en daartoe een achttal  voormolens (boezemmolens) te bouwen. Na de aankoop van de grond werden de molens al in 1740 gebouwd.

In 1950 kwam dit complex buiten gebruik door de bouw van een gemaal. Door tussenkomst van de provincie Zuid-Holland bleef het complex behouden en is steeds in maalvaardige staat gehouden als reservebemaling.

Sindsdien werd er alleen op de zaterdagen van juli en augustus gedraaid, later aangevuld met de Nationale Molendag.
Sinds ca. 1995 is het de molenaars toegestaan om dagelijks te draaien, behalve op de zondag.

Inmiddels zijn alle molens van de Overwaard in de oorspronkelijke, sobere kleurstelling getooid: zwarte roeden, windborden en voorzomen; dit in combinatie met witte zeilen. Tot ca. 2000 waren de roeden zwart geteerd, de windborden wit en de voorzomen donkergroen geverfd. Verder hadden de meeste molens toen roodbruine zeilen.

Van de acht molens van de Overwaard was de Nr. 1 baak-, ofwel peilmolen. Dit hield in dat de molenaar van deze molen het sein gaf wanneer er gemalen moest worden of juist gestopt. Sinds 1835 wordt deze molen bemalen door leden van het molenaarsgeslacht De Jong.

In oktober 1899 brak, terwijl de molen in vol bedrijf was, een Potroede. Deze dateerde uit 1868.
In maart 1940 brak tijdens het malen de as en ging het gehele wiekenkruis verloren. Direct volgde herstel. In oktober 2001, ruim 60 jaar later, werd tijdens werkzaamheden aan de voorwaterloop nog een deel van de gebroken as gevonden.
Aanvullingen
Over de naam:
De molen wordt, ter onderscheiding van zijn buurmolens, aangeduid met een cijfer.
Overige foto's

© Foto links: Joop Vendrig (13-1-2002). Foto rechts: Irmo Snoek (24-5-2009).

© Foto's: Ton Koorevaar (27-4-2010).

© Foto: Mark Remmerts (5-4-2010).

© Foto ingezonden door Arie Hoek (augustus 1961).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 20 mei 2013 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Overwaard Molen No.1, Kinderdijk home vorige pagina