Molen De Liefde / Het Rottenest ?, Zaandam-West

Zaandam-West, Noord-Holland
v

korte karakteristiek

naam
De Liefde / Het Rottenest ?
modeltype
Kantige molen, stellingmolen
functie
zaagmolen
bouwjaar
verdwenen
toestand
verdwenen
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt  
Toon op Google Maps met andere molens in de buurt
Ten Bruggencate-nr.
12419
oude dbnr.
V5227
Meest recente aanpassing
| Conversie

locatie

plaats
Zaandam-West
plaatsaanduiding
Tussen de Heeren- en de Zuiderwatering, achter het voormalige station van Zaandam.
gemeente
Zaanstad, Noord-Holland
streek
Zaanstreek
kadastrale aanduiding 1811-1832
Zaandam F (1) 135 Dirk Chaffo, houtzagersbaas
geo positie
X: 115686, Y: 495023
N: 52.44158, O: 4.80901

constructie

modeltype
Kantige molen, stellingmolen
krachtbron
wind
functie
inrichting
De molen was ingericht als lattenzager.
plaats bediening
stellingmolen
bediening kruiwerk
buitenkruier
plaats kruiwerk
bovenkruier
afbeelding van onze ondersteuners

geschiedenis

toestand
verdwenen
bouwjaar
verdwenen
geschiedenis
Van deze lattenzager zijn bijna geen gegevens voorhanden. De molen heeft in het begin van de negentiende eeuw op het erf gestaan waar in 1855 een nieuwe grote houtzaagmolen werd gebouwd, die ook de naam “de Liefde” droeg. De molen wordt even genoemd in het boek “Zaanse windmolens” van Pieter Boorsma uit 1939. Pieter Boorsma vergeet de molen echter weer op te nemen in zijn molenbijbel “Duizend Zaanse molens” uit 1950. Het enige bewijs dat de molen ook daadwerkelijk heeft bestaan, dateert uit 1819. Op de kaart van T.Monsieur uit dat jaar, staat de molen ingetekend op het erf waar later de grote Liefde kwam. Wanneer het molentje werd gebouwd, tot welk type hij behoorde en wanneer hij verdween blijft onbekend.

Bronnen:
“Zaanse Windmolens” P.Boorsma 1939 blz. 132

F. Rol
-----

Uit de kadasterkaart 1811-1832 blijkt dat dit een stellingmolen op zaagschuur was.
MHO

aanvullingen

trivia
Lattenzager “de Liefde”, type onbekend, te Zaandam-West tussen de Heeren- en de Zuiderwatering, achter het voormalige station van Zaandam. Bouw- en sloopjaar zijn niet bekend.
-----

Het Rottenest stond op een erf vlakbij de bovenkruier De Liefde en de paltrok De Pet. Piet Rot was eigenaar. Het is duidelijk dat het hier om een bijnaam ging, maar uiterst twijfelachtig of dat De Zes Gebroeders (Tenbruggencatenummer 06667 a) was. In de familie Rot komen nergens zes broers voor. Bovendien is er een acte, waarin De Liefde het Rottenest wordt genoemd. Dat is de enige keer dat Het Rottenest in verband wordt gebracht met een bestaande molen.

De combinatie Rottenest – Zes Gebroeders komt nergens voor. De Zes Gebroeders komt ook niet voor in de verzekeringsregisters van de achttiende eeuw. Het lijkt dus wel zeker dat deze molen pas gebouwd is na de tot standkoming van het kadaster in 1832, omdat hij ook niet in het kadaster wordt genoemd.

Ik beschouw Het Rottenest en De Zes Gebroeders dus als twee aparte molens, waarbij de bijnaam ongetwijfeld voor De Liefde werd gebruikt. De Liefde was aanvankelijk een lattenzager of – zoals men dat in de Zaanstreek noemde – een lattenpikker. Het was dus een klein molentje. Pas in 1855 werd op het erf De Liefde of Pik (verwijzing naar zijn voorganger) gebouwd, die wij kennen van de foto’s met De Pet. Deze achtkante bovenkruier had dus niets te maken met zijn voorganger, maar kreeg wel de naam De Liefde omdat hij op het erf van deze in 1748 gesloopte lattenzager kwam te staan. Dat gebeurde dus 107 jaar nadat Het Rottenest was verdwenen.

Ik heb bij dit onderzoekje samen gewerkt met Gé Rot uit Zaandam, die onderzoek deed naar zijn familie. Net als ik is hij er niet ingeslaagd actes te vinden die de Zes Gebroeders en Het Rottenest aan elkaar verbinden. Het moet dus om twee afzonderlijke molens gaan.

Het vermoeden dat Het Rottenest en De Liefde één en dezelfde molen waren is niet alleen gebaseerd op de éénmalige vermelding van deze combinatie in de actes, maar ook op het feit dat De Liefde bij herhaling als zuidelijke belending van De Pet wordt genoemd en Het Rottenest ook.

Ron Couwenhoven, 16 jan. 2012